การเลี้ยงไก่ไข่ในบ้านไว้กินเอง “ทำได้จริงครับ” และมีคนทำเยอะด้วย แต่เพียงแค่ไม่ได้เลี้ยงเยอะเท่าฟาร์มไก่ และยังจำเป็นต้องทำความสะอาดพื้นที่ของไก่ด้วย เนื่องจากบางครั้งอาจจะเกิดสิ่งสกปรก และอาจทำให้ไข่ไก่ไม่สะอาด หรือ ติดเชื้อได้ครับ
ทีนี้ก็ต้องมาตัดสินใจดูว่ามันคุ้มกันกับการได้ไข่มากินเองแบบออแกนิคไหม เพราะถึงจะได้ไข่ไก่มาฟรี แต่ก็ต้องแลกกับค่าทำความสะอาดด้วยเช่นกันครับ
สำหรับใครที่อยากลองดูสักครั้งกับการเลี้ยงไก่ ไม่ว่าจะหวังเอาไข่มากิน หรืออื่นๆลองเลือกตามหัวข้อด้านล่างดูครับ ถ้าทำได้ตามฉบับคู่มือ 101 อาจจะเหลือเงินใช้แบบไม่ต้องถูกหวยไวก็ได้ครับ
คู่มือเลี้ยงไก่ไข่ฉบับเริ่มต้น: เลี้ยงในบ้านไว้กินไข่เอง
1.เช็กพื้นที่และกฎระเบียบ
- พื้นที่: ไก่ 1 ตัว ต้องการพื้นที่ในเล้าอย่างน้อย 0.5 – 1 ตารางเมตร หากเลี้ยง 2-3 ตัว พื้นที่ขนาดเล็กหลังบ้านก็ทำได้ครับ
- เพื่อนบ้าน: ไก่ไข่ (ตัวเมีย) ไม่ขันเสียงดังเหมือนตัวผู้ แต่เรื่อง “กลิ่น” และ “เสียงร้องหลังออกไข่” อาจรบกวนเพื่อนบ้านได้ ควรปรึกษาคนข้างบ้านหรือตรวจสอบกฎระเบียบหมู่บ้านก่อนครับ
2.เลือกสายพันธุ์ “ขวัญใจมือใหม่”
สำหรับเลี้ยงในบ้าน แนะนำสายพันธุ์ที่เชื่อง ทนทาน และไข่ดก:
- โร้ดไอส์แลนด์เรด (Rhode Island Red): ทนทานมาก ไข่สีน้ำตาล ฟองใหญ่
- ไฮ-ไลน์ (Hy-Line) / เลกฮอร์น (Leghorn): ให้ไข่ดกมาก (เกือบ 300 ฟอง/ปี) แต่อาจจะตื่นตระหนกง่ายกว่าเล็กน้อย
- ไก่ไข่พันธุ์กรมปศุสัตว์: ถูกออกแบบมาให้ทนกับอากาศเมืองไทยโดยเฉพาะ
3.การเตรียม “บ้านไก่”
บ้านไก่ที่ดีต้องมี 3 ส่วนสำคัญ:
- ที่นอนและที่เกาะ: ไก่ชอบนอนบนที่สูง ควรมีคอนไม้ให้เขาเกาะนอน
- รังไข่: กล่องขนาดประมาณ 30×30 ซม. ปูด้วยฟางหรือแกลบ 1 กล่องต่อไก่ 2-3 ตัว
- ระบบระบายอากาศ: ต้องโปร่ง ไม่อับชื้น เพื่อป้องกันกลิ่นและโรคทางเดินหายใจ
4.อาหารและการดูแล
- อาหาร: ควรใช้อาหารไก่ไข่สำเร็จรูปเป็นหลักเพื่อให้ได้รับแคลเซียมเพียงพอ (ช่วยให้เปลือกไข่แข็งแรง) เสริมด้วยเศษผักหรือหญ้าสดได้
- น้ำ: ต้องสะอาดและมีให้กินตลอดเวลา ไก่ที่ขาดน้ำเพียงไม่กี่ชั่วโมงอาจหยุดไข่ไปหลายวัน
- แสงแดด: ไก่ต้องการแสงสว่างประมาณ 14-16 ชั่วโมงต่อวัน ในการกระตุ้นการผลิตไข่
5.งบประมาณและการคุ้มทุน
รายการ | งบประมาณโดยประมาณ |
ตัวไก่ (สาวพร้อมไข่) | 200 – 300 บาท/ตัว |
ค่าอาหาร | ประมาณ 30 – 40 บาท/ตัว/เดือน |
ผลผลิต | ไก่ 1 ตัว ให้ไข่ประมาณ 5-6 ฟอง/สัปดาห์ |
ปัญหาที่มือใหม่ต้องเจอ
- กลิ่นเหม็น: ใช้แกลบหรือวัสดุรองพื้นคอกหนาๆ และโรย จุลินทรีย์ EM หรือปูนขาวเพื่อช่วยย่อยสลายและลดกลิ่น
- ศัตรูตัวร้าย: งู ตัวเงินตัวทอง และหมาแมว ต้องทำตาข่ายล้อมคอกให้มิดชิด รวมถึงฝังตาข่ายลงดินป้องกันการขุดลอด
ข้อแนะนำ: หากเพิ่งเริ่ม แนะนำให้ซื้อ “ไก่สาวรุ่น” (อายุประมาณ 16-18 สัปดาห์) มาเลี้ยงครับ เพราะจะเริ่มให้ไข่ได้ทันทีภายใน 1-2 สัปดาห์ ไม่ต้องรอนานเหมือนเลี้ยงตั้งแต่ลูกเจี๊ยบ
เลี้ยงไก่ตามคู่มือต้องใช้เงินประมาณเท่าไหร่
งบลงทุนครั้งแรก
ส่วนนี้คือเงินก้อนแรกที่ต้องเตรียมเพื่อเซตระบบครับ
- ค่าตัวแม่ไก่สาว (อายุ 16-18 สัปดาห์): ประมาณ 180 – 250 บาท/ตัว
- เลี้ยง 5 ตัว = ประมาณ 1,000 – 1,250 บาท (แนะนำซื้อไก่สาวเพราะเลี้ยงอีกไม่เกิน 2 สัปดาห์ก็ไข่เลย ไม่ต้องลุ้นเหมือนลูกเจี๊ยบ)
- ค่าวัสดุทำเล้า/คอกขนาดเล็ก:
- แบบประหยัด (DIY ใช้ไม้ไผ่/ตะข่าย): 1,000 – 2,000 บาท
- แบบสำเร็จรูปหรือกรงตับคุณภาพดี: 3,000 – 5,000 บาท
- อุปกรณ์ให้อาหารและน้ำ: ประมาณ 300 – 500 บาท
- วัสดุรองพื้น (แกลบ/ฟาง): ประมาณ 100 บาท
รวมงบตั้งต้น (สำหรับไก่ 5 ตัว): ประมาณ 2,500 – 4,000 บาท (ขึ้นอยู่กับว่าทำเล้าเองหรือซื้อสำเร็จรูป)
ค่าใช้จ่ายรายเดือน
ส่วนนี้คือค่ากินอยู่ของน้องไก่ครับ
ค่าอาหาร: ไก่ 1 ตัวกินอาหารประมาณ 100-120 กรัม/วัน
- ไก่ 5 ตัว กินอาหารประมาณ 18-20 กิโลกรัม/เดือน
- ราคาอาหารไก่ไข่กระสอบ (30 กก.) ประมาณ 450 – 550 บาท
- คิดเป็นค่าอาหารประมาณ 300 – 400 บาท/เดือน
ค่าวิตามิน/ยาสามัญ: ประมาณ 50 บาท/เดือน
รวมค่าใช้จ่ายรายเดือน: ประมาณ 350 – 450 บาท
ความคุ้มค่า (สรุปเป็นตัวเลข)
ถ้าเลี้ยงไก่ 5 ตัว จะได้ผลผลิตประมาณนี้ครับ:
- จำนวนไข่: ประมาณ 4-5 ฟองต่อวัน (หรือประมาณ 120-150 ฟองต่อเดือน)
- ต้นทุนต่อฟอง: จะตกอยู่ที่ประมาณ 2.5 – 3.5 บาท (คิดเฉพาะค่าอาหารรายเดือน)
- ราคาตลาด (ไข่เบอร์ 2-3): ปัจจุบันราคาเฉลี่ยฟองละ 4.5 – 5.5 บาท
สรุป : ถ้าเดือนหนึ่งไม่ได้กินไข่ไก่เกิน 350 บาทก็ถือว่าไม่คุ้มค่าในระยะยาวครับ